بحرین - استان چهاردهم ایران
تصميم غير منتظره شاه درباره بحرين بدون مشورت با ايرانيان!!
شاه سابق كه ديدار رسمي از هند را از ۱۱ دي ماه ۱۳۴۷ آغاز كرده بود روز ۱۴ دي (4 ژانويه 1969 ) در يك مصاحبه مطبوعاتي در هند در پاسخ به سئوالي در باره بحرين ، بدون اين كه در نظر بگيرد كه پارلمان ايران با حمايت ملت، بحرين را استان 14 ايران اعلام داشته و شاه مشروطه حق ندارد تصميمي مغاير مصوبه پارلمان و اراده ملت بگيرد گفت كه اگر بحريني ها نمي خواهند با ما باشند ما حرفي نداريم!.
اعلام چنين مطلب مهمي در يك مصاحبه عمومي آن هم در كشوري ديگر و قرار دادن ملتي باستاني در برابر يك امر انجام شده عملي نابخشودني بشمار رفته است . شاه با بيان اين مطلب كه حق گفتن آن را نداشت دست خود را در برابر« تاريخ » رو كرد و اخرين سنگردفاع از خود را در «دادگاه تاريخ» ويران ساخت.
اين تصميم «ملوكانه!» به اندازه اي قطعي بود كه از مردم ايران هم [دريک رفراندم] سئوال نشد كه آيا با تصميم شاه كه بر خلاف قانون اساسي و سوگندي كه براي حفظ حدود و ثغور ايران به جاي آورده است موافقنند يا نه !. همان طور كه پيش بيني مي شد ؛ رفراندم تنها در بحرين انجام شد كه دهن كجي به ايرانيان بود . ناسيوناليستهاي ايراني که اين اقدام شاه را محکوم و بي اعتبار اعلام داشتند گفتند که شاه با اين حرکت خود باعث تحقير ايرانيان شده است.
22 سال بعد، اين عمل شاه يك مشابه به دست آورد و آن، انحلال اتحاد شوروي به تصميم «سه فرد» از جمله يلتسين بود، بدون اين كه در اين زمينه در روسيه رفراندم برگزار شود، و بنابراين تا ابديت جاي اعتراض به انحلال آن اتحاديه باقي مانده است.